[banatian]

memento kaže: Da, ta kratka istorijska epizoda je manje-više poznata, s tim da se Austrougarska monarhija nije raspadala uzročno zbog nacionalzma, odnosno nacionalizam je bio samo jedna od najsnažnijih i najvidljivijih manifasticaja kraja jedne nakaradne države, dok su uzroci kraha dvojne monarhije bili puno složeniji i dublji.... Ne bih se složio da su tadašnji protagonisti ideje o Banatu kao republici bili baš vlasnici mudrih glava. Biće da su oni bili realizatori nečijih drugih mudrih glava (čitaj predstavnika Mađarske monarhije) jer je pokušaj stvaranja Republika Banat bio jedan od manevara poražene u ratu države kojim je pokušala da ublaži posledice tog poraza... Ne može a da ne padne u oči ime i prezime čoveka koji je trebao da zastupa srpske interese. Dr. Otton Roth svakako nije zastupao interese Srba u Banatu, a i njegov čak i formalni legitimitet kao srpskog predstavnika je krajnje sumnjiv. Kao dokaz mojoj tvrdni je i činjenica da su Rumuni odmah napustili priču o Banatu kao republici na takav način. Ali krunski dokaz da je Republika Banat bio ideja Mađarske monarhije (što prećutkuje autor ove teme), a ne spontani odgovor naroda Banata na novonastalu situaciju, je upravo ekspresno priznavanje ove nepostojeće državne tvorevine od strane mađarske vlade, tako da i istoriografija smatra ovu tvorevinu potpuno kao izraz i težnju mađarske poražene monarhije da zadrži što bolje pozicije pred mirovnu konferenciju koja je trebala da se održi posle rata. Dakle, ta republika nikada nije bila u intereseu srpskog naroda na ovim prostorima, a uveren sam ni ostalih naroda koji ovde žive... Da su "srbijanske" snage uradile potpuno logičan i očekivan potez govori upravo događaj od 16. aprila 1920. godine koji su i pokrenuli upravo oni u čijem je jedino interesu bilo i prvo proglašenje Republike Banat...

Čini mi se da se velikosrbijanski duhovi ne mogu pomiriti sa činjenicom da je BAnatska republika P O S T O J A L A sve do invazije srbijanskih snaga. Posle invazije na teritoriju na kojoj su dobille zadatak od komande Antante da osiguraju mir, srbijanske snage uz represiju i proterivanja organizuju takozvanu Veliku narodno skupštinu (?!). Od 757 pripadnika ovog "veća" bilo je 578 odabranih Srba (pro forme jer nisu bili ničiji zvanični predstavnici) i 1 Madjar. Inače na teritoriji tadašnje Vojvodine živelo je manje od 30% Srba, a nisu ni bili najbrojnija nacija. Ovo kvazi-veće je odlučilo sudbinu ostalih 70% stanovništva.
Sam cilj Bantske republike jeste bilo "očuvanje multietničnosti Banata i spreči nastojanja rivalskih naroda da ga podele (Srbijanaca i Rumuna)".
O stepenu etničke zastupljenosti govori i formiranje nacionalnih veća Srba, Rumuna, Madjara, Nemaca i Jevreja.
Rumuni jesu napustili ideju samostalnog Banata jer su kao i Srbijanci imali teritorijalne aspiracije na osnovu Londonskog tajnog ugovora iz 1915 (obe strane su za učešće u ratu protiv Austro-Ugarske, ne znajući za aspiracije druge, sklopile ugovor o posleratnoj podeli teritorije Banata, s tim da su i Srbija i Rumunija doživele katastrofalne poraze i obe de facto izašle iz rata do 1918, ali su imali obraza da na Mirovnoj konferenciji u Parizu zatraže teritoriju Banata).
Banatska republika je po karakteru nastanka i ideji bila nadnacionalna, to dokazuje i buduća kantonsko-etnička podela, tako što bi predsednik bio Nemac tj. socijal-demokrata ne ima značaja, ne zaboravimo da je tada na području Banata živelo 592000 Rumuna, 387500 Nemaca, 284000 autohtonih Srba, 242000 Madjara...
Ko i bar malo poznaje istoriju Evrope, zna da posle raspada Austro-Ugarske dolazi do "sindroma" stvaranje mini socijalističkih republika na njenoj teritoriji (Baranja,...) pod uticajem ruske revolucije, mada rukovodstvo Banatske republike nije bilo sastavljeno od komunista niti koncipiralo oko socijalističke već isključivo ideje multietničke prezervacije (posle I i II sv. rata na teritoriji srbijanskog Banata došlo je do dramatične promene populacije i procesa koje će se kasnije nazvati: etničko čišćenje)
"Interesi srpskog naroda" su samo postojali u glavama nekolicine, a ne kao kolektivna svest Srba.
Mapa predstavlja teritoriju za koju su se zalagali lideri Banatske republike, teritoriju Banata, bez ikakve aspiracije ka drugim zemljama (konačna teritorija Kraljevine SHS-a i Rumunije se znala tek u Trianonu 1920)
Zastava je izvedena iz grba Banata.