Close

Strana 1 od 3 123 PoslednjaPoslednja
Prikaz rezultata 1 do 10 od ukupno 29
Like Tree1lajkova

Tema: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

  1. #1
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Evlija Čelebija je jedan od najznačajnijih osmanskih putopisaca, rođen je 1611. u Istanbulu i umro je 1682. u Egiptu. Putopisi Evlije Čelebije imaju velikog značaja za istoriografiju, proputovao je Osmansko carstvo i objavio je svoje putopise. Čelebija u svojim putopisima opisuje gradove, istoriju, građevine, običaje itd. U njegovim putpisima se opisuju i balkanske zemlje sedamnaestoga veka kao i predeli današnje Vojvodine. Na ovoj temi će biti predstavljeno nekoliko njegovih putopisa koji opisuju tadašnji izgled sela i gradova u današnjoj Vojvodini. Prevodi Hazima Šabanovića.

    Palanka Pančevo


    Najpre smo prošli preko spomenutog drvenog mosta što je (podignut) na 17 transportnih i pontonskih lađa preko reke Dunava blizu Grocke (Hisardžik), jedan sat niže od Beograda i došli u palanku Pančevo (Banč-ova) u temišvarskom ejaletu.

    To je palanka (sagrađena) od drveta. Ima četvorougaoni oblik a leži na onome zelenom bogatome mestu gde se Sava uliva u Dunav. Opseg joj iznosi stotinu koraka. U njoj ima gradski zapovednik (dizdar), 50 vojnika, dovoljan kontigent municije (džebe-hane), džamija, han i mala čaršija. Međutim hamama nema. Kuće su joj većinom pokrivene trskom i rogozinom.
    Reka Tamiš dolazi čak iz planina iz zemlje Erdelja, iz brda gradova Karansebeš, Lugoš, Faget, Šolmoš, protiče kroz temišvarski opkop i onda se uliva u Dunav. To je malena i močvarna reka.
    Kasaba Pančevo nalazi se na teritoriji temišvarskog ejaleta. Ona je oslobođena od izvanrednih nameta. To je kadiluk od 150 aspri.
    Idući odatle prema severu došli smo u selo Seleuš (Zedeš). To je alajbegovo selo. U ovim poljima nema kamena ni koliko bobovo zrno, a toliko obiluju biljem i travom da se u njima može konjanik izgubiti.
    Odatle smo stigli u palanku Dentu.

  2. #2
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Grad Zemun

    U petak treći dan meseca Zul'-ka'de 1073./9. juna1663. godine prešao sam iz Beograda preko Save drvenim mostom koji je podignut od 50 pontonskih lađa na reci Savi. Ja sam siromah išao peške i brojao korake. Bilo ih je ravno 400 koraka. Most je dug onoliko koliko je široko korito reke. Zatim sam zajedno sa vojskom prešao drugi most koji se nastavljao na pomenuti most protežući se preko savskih baruština i polja grada Zemuna. Ovaj je sagrađen od stotine hiljada hrastovih greda, a dug je 4000 koraka. Mi smo odseli odmah na rubu tih baruština, razapeli smo svoje šatore i čadore i odmarali se. Svi su odlazili u Beograd da kupe životne namirnice.

    Ovaj grad je osnovao jedan od ugarskih kraljeva po imenu kralj Janoš. Kasnije 927/1521. godine istog dana kad je opsednut beograd stigao je u grad Zemun, po nalogu paše Sokolovića bosanski paša Gazi Hrustev-beg sa 500 janjičara i 1000 junaka. On je opseo grad i počeo da ga tuče iz topova. Gradski kapetan rekao je: ''Da izađem na gradske bedeme'' i pao je pogođen topovskim zrnom. Na to su muslimanski ratnici ušli u grad i osvojili ga.

    Taj grad nalazi se na teritoriji sremskog sandžaka. On je domen (has) sremskog sandžakbega i kadiluk u rangu kadiluka od 150 akči. Ima gradskog zapovednika (dizdar), 50 ljudi gradske posade i subašu i tržnog nadzornika (muhtesib).

    Gradska tvrđava nalazi se na obali Dunava, na jednom brdu koje dominira Dunavom. Imala je petougaoni oblik. Tokom vremena ona je stalno propadala.

    Gradska varoš leži u jednom ravnom polju na istočnoj strani tvrđave na obali Dunava. Sa jedne strane nalazi se veliko blati i močvara. U gradskoj varoši ima 400 šindrom pokrivenih sirotinjskih kuća, jedna džamija sa kupolom pokrivenom olovom, šest mesidža, jedna osnovna škola (mekteb) i jedna tekija a nema čaršije. Robu dobavljaju iz Beograda. Budući da je to mesto sasvim blizu Beograda, njegovi stanovnici odlaze u Beograd i dolaze černik - čamcima.

    Na glasu im je svež i vrlo ukusan kajmak i jogurt. Za jedan kabao jogurta koji teži tri oke u Beogradu plaćaju jedan penez. Ovde stanuju Beogradske zanatlije. Podigavši se odatle došli smo u selo Kojnicu.

  3. #3
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Selo Kojnica


    To je srpsko selo koje se nalazi u sremskoj ravnici. Sve sremske arabadžije stanuju u tom selu. Budući da se to selo nalazi u ravnici bez vode, to je od strane sultana naređeno da raja za platu iskopa raji bunare. O greda lađa dali su da se naprave čekrci pomoću kojih kofom vade vodu.

    Ovo polje bilo je od starih vremena navodnjavano velikim kanalima. U ona vremena grčki istoričari govorili su da je sremsko polje prav prilika rajskog vrta Irem. I sada je plodno kao što je nekad bilo. Tu je za vojsku bilo izobilja meda, masla ovčijeg, goveđeg, konjskoga mesa, raznog povrća o ostalih plodova.

    Podigavši se odatle i idući sremskom ravnicom, u zapadnom pravcu, prešli smo jedan veliki kanal i stigli u grad Mitrovicu koji se nalazi u jednoj velikoj ravnici.

  4. #4
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Grad Mitrovica


    Taj grad osvojio je Gazi Husrev-beg godine 977/1569. u doba vladavine sultana Sulejman-hana. Tu je sedište paše sremskog sandžaka koje pripada budimskom ejaletu. Domeno (has) sremskog paše iznosi 32 562 akče. U tom sandžaku ima 154 zijameta i timara. On daje 2000 dobrih i dobro naoružanih vojnika. U ovim krajevima su zajimi i timarinci jako na glasu. U koju god vojnu da pođu vraćaju se sa pobedom. Njihov alajbeg i celibaše su vrlo hrabri i odvažni. Oni ne primaju strance za zapovednike.

    Mitrovica je visok kadiluk u rangu kadiluka od 150 akči, u celom ovom sandžaku ima 8 kadiluka. U vreme vojnog pohoda taj sandžak daje sa džebelijama 3600 vojnika. Većina njih imaju u svojim odredima po 2 konja, čije uzde drže u svojim rukama tako da im se konji ne mogu odvojiti jedan od drugoga. Kratko rečeno, to su dostojanstveni i vrlo hrabri vojnici. Oni na svoje glave stavljaju neke kape od samura lisičije i tigrove kože, kao i kalpake napravljene od istog materijala. Na leđa stavljaju kožuhe od vuka, dabra i medveda a ispod pazuka vežu orlova krila. Oko ruku stavljaju vučiju kožu. Oružja i ratna sprema mnogima od njih daje naročit izgled. To je pobedonosna vojska koja dušmaninu zadaje strah strašan kao nebeski grom.

    Položaj grada Mitrovice - Jedna Mitrovica nalazi se na granici bosanskog ejaleta. Njena tvrđava je porušena a kasaba izgrađena i u dobrom stanju. Ova Mitrovica međutim nalazi se u sremskom ejaletu. To je vrlo lepa i divna kasaba poput neke velike varoši (šeher). Leži na jednom zelenom obraslom mestu na obali reke Save.

    Tu ima 12 mahala od kojih su najpoznatije: Begova mahala, Donja mahala, Gornja mahala, Čaršijska mahala, Bajezidova mahala, Memi-begova mahala, Bajramova mahala, Alijina mahala, Careva mahala i Murad-pašina mahala.

    Tu ima 12 džamija od kojih su najpoznatije: Gazi Bajezid-begova džamija u Maloj čaršiji, Memi-begova džamija u Gornjoj čaršiji, Bajramova džamija na trgu Velike čaršije, Agina džamija, Careva džamija i Murad-pašina džamija. Murad - pašina džamija koja se nalazi u Gornjoj mahali, ima mnogo posetilaca. Ta bogomolja je sagrađena od čvrstog materijala a begova je pokrivena čistim ćeremitom.

    Tu ima 6 mahalskih mesidža, 1500 daskom pokrivenih kuća sa dvorištima ograđenim daskom. Mnoge kuće su prizemne a malo je kuća koje su zidane na sprat. To su tvrdo zidane zgrade pokrivene ćeremitom i uopšte jako lepe kuće.

    Svi stanovnici muslimani su pripadnici hanefijskog mezheba. Tu ima u svemu 5 medresa od kojih su najpoznatije Gazi Bajezid-begova medresa, Bajram-begova medresa i Murad-pašina medresa. U džamijama se ujutru i naveče drže predavanja iz svete tradicije (hadis), šerijatskog prava (fikh) i naslednog prava (feraiz).

    Tu ima 10 osnovnih škola. One su zadužbine osnivača pojedinih džamija. Samo deca ovdašnjih stanovnika zanimaju se naukom. Svi imaju naklonost prema viteštvu i obično se zanimaju oružjem. Tu se nalaze tri tekije i tri javna kupatila (hamam), od kojih jedno neradi a druga dva rade dan-noć. Jedino je Gazi Bejazid-begov hamam u čaršiji. On je vrlo lep.

    U tom mestu ima mnogo kućnih banja sa pećima jer kako je zima ovde vrlo jaka ustaljen je red da se u svakoj kući ima peć. Tu dalje postoje tri hana građena od čvrstog materijala. Svi su pokriveni ćeremitom i ukonačuju goste. Tu postoje još 3 trgovačka hana. Ima u svemu 400 dućana samo nisu građeni od tvrdog materijala. Dvadeset devet dućana koji se nalaze u čaršiji su vakuć Bejazid-begova zadužbine.

    Tu ima još 300 panađurskih dućana. To su mali dućani koji se nalaze na jugoistočnoj strani varoši, na obali reke Save, a podignuti su poput šatora i svi su maleni. Oni rade godišnje 40 dana i 40 noći. U sezoni trešanja sakupi se u toj varoši 40 do 50 hiljada ljudi koji tu borave po šatorima i provode se i uživaju uz čudnu vrevu i galamu. Jedanput se održava veliki vašar (panađur) u jesenje doba. Tu se iz svih pograničnih krajeva skupi raznovrsna stoka i narodne mase poput ''čamapurske'' vojske i tu se prodaje licitacijom. Za vreme vašara govori se bošnjački, srpski i bugarski.

    Ovdašnje stanovništvo nosi potesno i kratko odelo, kalpake, grube papuče i čakšire sa kopčama. Jedi se bave trgovinom, drugi pretrgom, jedni služe kod bogatih uglednih ljudi. Ovdašnja klima je prijatna i svih blagodeti ima u izobilju.

    Interesantno umeće - U toj varoši na reci Savi nalaze se vodenice postavljene na po 2 lađe. Te vodenice su jako smešne naprave na točak. Vinogradi i bašte koje se nalaze na suprotnoj strani ukrašavaju ceo svet. Na rubu varoši nalazi se jedno izletište koje služi i kao musala.

    Gore opisani kanali u stara vremena tekli su sa ivice varoši koja se nalazi na desnoj strani. Kada je Sulejman-han odseo u ovom kraju tj. kada je serasker bio Sari Rustem-paša neprijatelj je jedne noći digao brane na kanalu koje su se nalazil na obali reke Save pa je ova sremska ravnica bila preplavljena vodom kao more. Mnogi islamski vojnici i njihovi konji su se podavili. Carskoj vojsci nanesena je velika šteta. Sutradan je stigla pomoć tatarskog hana. Oni su uništili neprijatelja. Rustem-paša je zatim utvrdio ove brane i ostavio sremsku ravnicu bez vode. Međutim, ako zakopaš krampom pet pedalja pojavi se voda.

    Grobovi koji se posećuju - Pokojni i bogom pomilovani Gazi Bejazid-beg koji je usrećen time što je umro mučeničkom smrću poginuvši u borbi za veru, sahranjen je u jednom divnom turbetu koje je zidano od tvrdog materijala i pokriveno olovom, a nalazi se u dvorištu Gazi Bajezid-begove džamije u Maloj čaršiji. U njegovoj džamiji i divnom turbetu svaki dan pročitaju odreženi službenici (džuzhan) ceo Kur'an za njegovu dušu.

    Memi-paša je pokopan u malom turbetukoje se nalazi pokraj njegove džamije u Donjoj čaršiji. Tu je sahranjen i propovednik Halim-efendija. Neka im Bog posveti tajne! Krenuvši iz ovog šehera došli smo u Tovarnik.

  5. #5
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Čwtvrti dan Bajrama 1075./27. juna 1665. godine krenuo sam na put sa svoja četiri pratioca. Ostale svoje pratioce i drugove ostavio sam da pođu u pratnji poslanika-paše sa svim mojim stvarima.

    Iz Beograda sam prešao Savu sa šest poštanskih konja i predavši se Bogu krenuo na put i stigao pravo na konak u selo Vojka. Ostavljajući sa leve strane put koji vodi za kasabu Mitrovicu krenuo sam na desnu stranuu pravcu kojim duva severni vetar. Nakon 7 sati putovanja preko sremske ravnice došao sam u varoš Irig.

    Opis kasabe Iriga


    Ta kasaba je vojvodaluk na teritoriji sremskog sandžaka. To je kadiluk u rangu kadiluka od 150 akči. Severna strana ovog divnog mesta je bregovita dok se na jugoistočnoj strani preko sremske ravnice prostiru bezbrojni vinogradi i bašte.

    Tu ima svega 6 mahala i oko 2000 prostranih daskom pokrivenih kuća. Zatim ... muslimanskih bogomolja i to ... džamija a sve ostalo su mahalski mesidži. Postoji i jedna medresa, dve derviške tekije, tri dečija mekteba, jedan divan hamama i jedan trgovački han. Han i hamam su zadužbina vaiza Abdi-efandije. Ima 17 dućana što je dovoljno. Stanovnici su veliki prijatelji stranaca. Njihove trpeze su uvek spremne za goste i veliki su ljubitelji sirotinje.

    Krenuvši odatle prošli smo uredna i naseljena sela u podnožju planina i idući 6 sati poljem (ravnicom) stigli smo u kasabu Grgurevci.

  6. #6
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Opis kasabe Grgurevci


    To je vojvodaluk na teritoriji sremskog sandžaka i kadiluk... Tu se nalazi mesni ćehaja carskih spahija i serdar janjičara. Teren na severnoj strani toga mesta je bregovit, ima dosta livana, vinograda i bašča. Na jugozapadnoj strani prostire se polje. Ima 7 muslimanskih i 3 hrišćanske mahale sa 2000 prostranih i divnih kuća, prizemnih i na sprat. Pokrivene su daskom. Tu se nalazi u svemu ... muslimanskih bogomolja. Prvo je džamija ... u čaršiji, zatim ... mahalskih mesidža koji su dobro posećeni. Postoje 2 medrese, 3 mekteba i jedna derviška tekija (hanikah), zatim ... divnih hamama i ... trgovačkih hanova, te ... esnafskih dućana.

    Stanovnici se bave trgvinom držeći se izreke: ''Trudbenik je miljenik Božiji''. To su dobri vernici među kojima ima mnogo pobožnih ljudi. Nalazi se veliki broj dobrih ljudi koji se bave samo svojim poslom. Između njih ističe se pobožnošću skromni Redžep-efendija, prijatelj stranaca i gostoljubiv čovek.
    Odatel smo krenuli idući .. sati podnožjem Fruške gore stigli smo u kasabu Frušku.

  7. #7
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Opis rajske bašte kasabe Fruške

    To je vojvodaluk na području sremskog sandžaka. Predstavlja zaseban kadiluk... Tu se nalazi janjičarski serdar, mesni spahijski ćesaja i mesni ajan. Naselje leži pokraj fruškogorske visoravni. Na južnoj strani prostire se polje kasabe Mitrovice. Ova kasaba Fruška je sa svih strana okružena vinogradima, tako da se oni pružaju poput kakvog rta. Budući da je sva Fruška gora zasađena vinogradima to se fruškogorski vinogradi vide iz Beograda. Svi plaćaju 24000 akči ušura. Vinogradi su prekrili celu goru.

    Naselje se sastoji iz 1 muslimanske i 4 hrišćanske mahale. Ima u svemu ... divnih daskom pokrivenih prostranih i dobrih kuća.U mestu postoje 2 dvokrilne porta-kapije. Tu se nalazi ... bogomolja i ... mahalskoh mesidža. Zatim svega 2 medrese za softe, 3 mekteba za decu u kojima uče bukvar i 2 derviške tekije. Ima ... prijatnih hamama i trgovačkih hanova te ... čaršijskih bazara.

    Dodatak opisa divnoga šehera kasabe Fruške

    Svi njeni stanovnici su vinogradari. Ima mnogo trgovaca koji jako vole posetioce i trgovačke putnike. Klima je vrlo prijatna pa su im zato lepotice na glasu. U ovom sremskom sandžaku su kasabe Nemci, Mitrovica i ovo mestašce Fruška, jako bogate i razvijene varoši. Od njihovih specijaliteta se ističe posebno grožđe iz Fruške. Budući da se nalazi u prisoju ono je jako slatko i sočno. Poznati su im i orasi, beli med i višnje. Idući dalje prema severu prošli smo fruškogorsku visoravan i nakon 7 sati putovanja stigli u Slankamen.

  8. #8
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Opis sigurnog mesta tvrdog grada Slankamena


    Podigao ga je jedan od beogradskih kraljeva. Slankamen na latinskom jeziku znači kameni grad. godine 972/1521. iste godine kada je Sulejman-han osvojio rajsko naselje Beograd, opseo je ovaj grad bosanski beg Kučuk Bali-beg Jahjapašić sa vojskom iz 7 sandžaka. Jedne noći nevernici su pobegli a on je zaposeo grad i u njega stavio dovoljan broj vrednih vojnika, a ključeve poslao Sulejman-hanu. Sada je to zaseban eminluk (povereništvo) na teritoriji sremskogsandžaka, a spada pod budimsku finansijsku upravu. U sudskom pogledu to je nijabet (ispostava) iriškog kadiluka.

    Oblik tvrđave - To je šeddakovska tvrđava i tvrdi bedem izduženog četvorougaonog oblika a nalazi se na obali velike reke Dunava. Ima ... kapija, ... mahala i ... daskom pokrivenih i dobrih i naseljenih kuća, prizemnih i na sprat. To su divne i odlične kuće. Postoji .. džamija. Osim toga ovde se nalazi ... tekija, ... medresa učenih ljudi, ... dečijih mekteba, ... derviških tekija, ... hamama koji osvežavaju dušu i ... hanova za putnike i namernike, ali nema karavan-saraja. Tu ima u svemu ... dućana poslovnih ljudi.

    Iz ovoga grada vidi se grad Titel koji se nalazi na suprotnoj strani Dunava, onde de se reka Tisa uliva u Dunav.

  9. #9
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    Opis grada Karlovca


    Taj naziv na latinskom jeziku znači... a osnovao ga je jedan od ugarskih kraljeva. I ovo mjesto osvojio je Kučuk Bali-beg Jahjapašić u doba sultana Sulejman-hana 927/1521. godine. To je bila vrlo jaka tvrđava, ali je nakon osvajanja tu i tamo porušena i postala dosta tvrda palanka. I ovo mjesto ieži na obali Dunava na teritoriji sremskog sandžaka i predstavlja eminluk (povjereništvo) budimske finansijske uprave. Sav njegov harač i tržnu carinu naplaćuju i drže činovnici budimske finsnsijske uprave. To je nijabet (ispostava) varadinskog kadiluka. Tu se nalazi ćehaja lokalnih spahija, serdar budimskih janjičara, gradski dizdar i pedeset članova gradske posade. Drugih vlasti nema. Ima ... muslimanskih i tri hrićanske mahale sa ... kuća, prizemnih i na sprat. To su divne, odlične, čvrste i prostrane kuće i sve su pokrivene daskom. Najljepše kuće okrenute su prema Dunavu. Ima u svemu ... muslimanskih bogomolja. Najznačajnija je ona u čarsiji ... Osim toga, portoji... mahahkih mesdžida sa vrlo mnogo posjetilaca, jer su svi stanovnid pobožni. To mjesto je skela i njegove džamije su pune posjetilaca. Tu ima ... medresa za studente i učene Ijude,.,. osnovnih škola za malu djecu početnike, ali im djcca nisu tako marljiva. Postoji ... derviških tekija i skrovišta, aii nema mevlevijske tekije. U svemu ima ... hamama sa prijalnim zrakom, . .. trgovačkih hanova i ... esnafskih dućana u čaršiji.

    Dodatak opisu divnog šehera Karlovca Prije svega, u ovom šeheru ima vrlo mnogo vioograda i bašta. Od njihovih specijaliteta naročito su na glasu hljeb i Šljive. Svi stanovnici su Bošnjaci. Ima osobito mnogo hadžija i trgovaca. Iz ovoga šehera vrdi se grad Kovilj, preko Dunava nasuprot ovoga grada, na teritoriji segedinskog sandžaka.
    Krenuvši iz ovog grada kroz šume i vinograde, dobro naseljena sela i zelena polja te idući obalom Dunava prema zapadu i prelazeći mnoge vode i poljane, stigli smo za tri sata u Petrovaradin.

  10. #10
    Lider tm Trkmenler Avatar od  Turkmenbashi

    Pol
    Muško
    Član od
    21.04.2009.
    Aktivnost
    26.07.2012
    Zemlja
    Turkmenistan
    Poruke
    2,446
    Slike
    2134

    Odgovor: Evlija Čelebija o gradovima i selima na teritoriji današnje Vojvodine

    OPIS UZORNE TVRĐAVE PETROVARADINA KLJUČA GRADA BUDIMA

    U mjesecu redžepu 932. godkie (13. IV12. V 1526) idući lično u boj na Mohačko polje, sultan Sulejman-han je rekao:
    Bilo bi nepojmljivo ići naprijed ostavljajući u pozadmi neosvojen ovaj grad Varadin.
    To je bilo neshvatljivo pa je za vrhovnog komandanta imenovao tadašnjeg svog miljenika, kasnije ubijenog velikog vezira Ibrahim- pašu. Prevaljujući konake vrhovni komandant je sa anadolskim vezirom Behram-pašom, drugim vezirom Mustafa-pašom, trećim vezirom Ajas-pašom i sa četrdeset osam oda janjičara, deset oda tobdžija, deset oda džebedlija i četiri buljuka carskih spahija stigao u ševslu 932 (11. VII8. VIII 1526) godine pod grad Varadski i počeo ga opsjedati. Sedam dana i sedam noći. vodila se veliika borba. Grad- ski kapetan, nevjennik po imenu Pavle Tomori (Tomoni Pai), doveo je lađama sa suprotne strane Dunava u pomoć gradu stotinu hiljada vojnika. Vodeći neprestano borbu svi su se đauri smjestili u tvrdavu i odmah se pripremili za borbu. Oskm toga, svi prokletnici, zlotvori i nevjernici koji su za vrijeme osvajanja grada Slankamena izbjegli mač, zatvorili su se u ovaj grad Varadin. Za sedam dana oni su sedamdeset puta izlijetali iz grada i napadali na rovove (meterize) musliimanake vojske i zarobili i ustrijeiili nekoliko hiljada muslimanskih vojnika. Više hiljada muslimanskih ratnika su zarobili i vezali u lance; osim toga, oni su višie hiljada muslimanskih ratnika sabljama sasjekli. Ukratko, u roku od tri mjeseca poginula su sedmorica ćehaja janjičarskog korpusa , trojica janjičarskih aga , trojica vezira i više hiljada muslimanskih vojnika. Kad je sultan čuo da grad nije osvojen, došao je brzo i ulogorio se pod gradam Ilokom. Zatim je krenuo odatle, razapeo svoje šatore pod gradom Varadinom i rekao:
    Zar ni pod tolikom vatram grad nije osvojen?
    U tom času, po božjoj volji, izbio je požar u skladištu baruta u ciitadeli, pa je nekoliko hiljada nevjernika odletjelo u zrak, a bedemi i zidovi grada su tu i tamo oštećeni. Medutim, zbog mnoštva nevjernika i čvrstine grada, muslimanska vojska nije uspjela da se dokopa grada. Sulejman-han je odmah naredio da se popiše dvanaest hiljada ratnika serdengećtija (dobrovoljaca). Sulejiman-reis je imenovan za komandanta (serdar) osam stotina lađa i fregata na Dunavu. Prvo je osvojio tri stotine lađa nevjernika koje su došle u pomoć gradu sa suprotne strane Dunava i zarobio njihovog komandanta kapetana Ba- toija. Kad je oko deset hiljada nevjernika bilo zarobljeno, onda su nevjenici koji su se nalazili u tvrđavi, a to je bilo sedmi dan po dolasku sultana Sulejmana, zavikali:

    Aman! o, sultane Sulejmane! I predali su grad na vjeru.

    Nevjenici su pušteni na vjeru da goli i bez oružja pređu na suprotnu stranu na teritoriju Segedina. Nevjernici su otišli u kamenito segedinsko polje. Sulejman je zatim naredio da se poginule janjičarske ćehaje, age janjičara, veziri i svi ostali izginuli borci sahrane. Zatim su preduzete najnužinije mjere da se grad snabdije najpotrebnijom opremom i da se tvrdava popravi. Gradsko područje postalo je has sremskog paše.
    Varadin je kadiluk u rangu kadiluka od sto pedeset akči. Postavljeni su dizdar Donjeg grada, dizdar Gonnjeg grada, dvije hiljade mustahfiza, janjičarski serdar, ćehaja lokalnlh spahija, povjerenik za carine (emin), tržni nadzornik (muhtesib), ibaždar i starješina esnaia (šeher-ćehaja). Tvrđava ie snabdjevena svom municijom (čebhana), kao što je i randje bilo. Sultan je poslao vrhovmog komandanta Ibrahim-pašu da osvoji grad Ilok a sam je preuzeo vojsku veliku kao more i krenuo na Mohačko polje.


    Grad Varadin leži na obali rijeke Dunava; njegova ciladela ima šestougaoni oblik, a nalazi se na jednom visokom brdu koje se diže nebu pod oblake. To je šeddadovski čvrst, nepristupačan i uistinu star grad. Madarskii istoričai su pisali da je podignut još u doba Aleksandra Makedonskog. Grad ima sedam velikih kula; svi bastioni izgradeni su skladno. Sa... strane grada nalazi se jedna kapija. U tvrđavi postoji svega dvije stotine daskom pokrivenih kuća bez ograda i bašća. Zatim Sulejman-hanova džarmija, skladiste municije i žitni ambari... Gradskl opkop, međutim,... Na jugoistočnoj strani nalaze se samo bregovi i po njima sve sami vinogradi. Budući da ovom gradu prijeti opasnost s one strane na kojoj se nalaze vinogiradi, to je ta strana jako utvrđena bedemom debelim trideset stopa i velikim dubokim opkopom zidanim od kamena škriljca (kesme kaya), tako da se s te strane grad ne može uopće minirati niiti potkopatli. Grad je prostran... koraka.

    Opis Donje varoši grada Varadina. Ta varoš se nalazi na obali rijeke Dunava, a sastoji se od ... muslimanskih i pet hrišćanskih mahala u kojima postoji ... prostranih kuća prizemnih i na sprat; pokrivene su daskom i tu i tamo prošarane malim baščama. U varoši se nalazi ... džamija koje posjećuju pobožni ljudi i askete, zatim ... mahalskih mesdžida , tri medrese tumača Kur'ana. Stanovništvo ovog šehera jako poštuje učene ljude jer ih tu nema. Stanovnici se bave većinom trgovinom i brodarstvom. Tu postoje četiri osnovne škole za malu i dražesnu djecu. Zatim ... tekijja zanesenih derviša i ... hamama, koji osvježavaju dušu, te ... trgovačkih hanova, od kojih je najbolji onaj han ma samoj skeli. Zatim postoji... dućana u časršiji (suki sultanl), ali nema bezistana. No, pored svega toga ovdje ima u bescjenje skupocjene robe iz svih zemalja.

    Dodatak opisu živog šehera Varadina. Prije svega, ovaj šeher obiluje vinogradima i baščama. Klima je veoma prijatna, a mladići i djevojke su na glasu... Na suproitnoj strani Dunava na teritoriji segedinskog sandžaka lijepo se vidi grad Kovilj.
    Idući iz Varadina obalom Dunava na gornju stranu prešli smo mnoga sela sa bregovima, vinogradima i bašcama. Pijući vodu dobru kao vrelo života i putujući ravnih šest sati prema zapadu stigli smo u grad Giviz.

Strana 1 od 3 123 PoslednjaPoslednja

Slične teme

  1. Hit dana
    Autor love hunter u forumu Muzika
    Odgovora: 742
    Poslednja poruka: 28.08.2014, 23:34
  2. Navijači Vojvodine sa zastavom Vojvodine sa zvezdicama
    Autor vojvodina2 u forumu Spomenar
    Odgovora: 6
    Poslednja poruka: 15.05.2011, 20:42
  3. Današnji intervju
    Autor memento u forumu Društvo oko nas
    Odgovora: 3
    Poslednja poruka: 10.02.2011, 15:20

Tagovi za ovu temu

Vaš status

  • Ne možete pokrenuti novu temu.
  • Ne možete poslati odgovor.
  • Ne možete dodati priloge
  • Ne možete prepraviti svoje poruke
  •