Pančevo

[Turkmenbashi]

Gimnazija Uroš Predić Pančevo

Snimak iz 2002. pre obnove fasade

Počeci pančevačke gimnazije vezuju se za prvu polovinu 19. veka, kada je carskim ukazom osnovana trorazredna "Carsko-kraljevska glavna škola" (Oberschule ili Hauptschule). Tridesetih godina pančevački ugledni trgovci, Toma Sandulović i Ignjat Barajevac, zaveštali su imanja opštini u kulturne svrhe. Od njihovog novca osnovani su fondovi koji će u kasnijim godinama imati veliki uticaj na razvoj ove obrazovne ustanove. Uspenska crkva ponudila je zemljište za izgradnju škole. 1851. godine postojeća škola pretvorena je u "Carsko-kraljevsku nižu realku". Osam godina kasnije, ovoj školi dodato je i jedno odeljenje jednogodišnje praktične škole. Zgrada škole izgradjena je 1859. godine. Uvođenjem V i VI razreda 1863. škola se pretvara "Carsko-kraljevsku višu realku", što se danas smatra godinom nastanka škole. Činjenica je da je pančevačka realka u to vreme bila jedna od najcenjenijih škola u carstvu, što dokazuje i uspeh njenih đaka na izložbi u Parizu 1867. i fakultetima u Nemačkoj i Švajcarskoj. Nakon austro-ugarske nagodbe, škola 1872. menja naziv u "Ugarsko-kraljevska državna viša realka", a od 1881. godine, kada je otvoren I razred, postaje "Ugarsko-kraljevska drzavna realna gimnazija". Po otvaranju svih 8 razreda 1888, škola postaje i zvanično "Ugarsko-kraljevska drzavna visa gimnazija". Iste godine sagrađena je i zgrada škole, koja i danas služi u iste svrhe. Ono što je odlikovalo rad škole u ovom periodu bio je stalni pritisak prvo austrijskih, pa onda i mađarskih vlasti na domaći (većinom srpski)živalj. O tome govori činjenica da je u određenim periodima zvaničan jezik bio isključivo mađarski. Od 1872. godine pančevačku gimnaziju pohađao je i naš poznati fizičar Mihajlo Pupin, kasnije direktor Kolumbija koledža. Njegov savremenik, slikar Uroš Predić, maturirao je 1876. u ovoj školi. U to vreme u gimnaziji su se izučavali sledeći predmeti : veronauka, latinski jezik sa književnošću, grčki jezik sa knjževnošću, nemački jezik sa književnošću, geografija, istorija Mađarske, opšta istorija, pripreme iz filozofije (psihologija i logika), matematika, prirodopis (biologija i hemija), fizika, geometrija, nacrtna geometrija, lepo pisanje i fizičko vaspitanje sa elementima vojnih vežbi. Početkom Prvog svetskog rata zgrada Gimnazije pretvorena je u vojnu bolnicu. Od 1915. do 1918. škola radi u prostorijama Srpskog veroispovednog zabavišta i Srpske devojačke škole.

Posle rata nastaju problemi - nastava je obustavljena zbog manjka ogreva, nestručnog kadra i nedostatka knjiga. Epidemija šarlaha napada školu, pa je i zbog toga prekidana nastava. Bez obzira na sve, Gimnazija preživljava. Godine 1934. škola dobija dodatne prostorije u neposrednoj blizini glavne zgrade (Ulica Vuka Karadžića). Kao profesor, doduše fizičkog, u ovom periodu radio je Miloš Crnjanski.

Okupacija 1941. unosi promene i u živote pančevačkih gimnazijalaca. Kompromitovani profesori i učenici (u demonstracijama 27. marta) bili su streljani. Đaci jevrejske nacionalnosti izbačeni su iz škole.Gimnazija je i dalje uz manje prekide radila, doduše skraćeno i nekvalitetno. Uz srpski, zvaničan jezik bio je i nemački. Po naredbi nemačke vlasti , Gimnazija je iseljena iz svoje zgrade i premeštena na Starčevački put, pa odatle u Ulice vojvode Bojovića. Učionice su postojale i u zgradi Osnovne škole Branko Radičević, u Ulici doktora Kasapinovića, Svetozara Miletića i Braće Jovanovića. Nedićeva vlast uspeva da izdejstvuje izvesne reforme u školstvu, što je donekle popravilo situaciju u školi. Mnogi učenici i profesori Gimnazije stradali su u toku rata, o čemu svedoči spomen - ploča na ulazu u školu.

Posle rata, situacija se stabilizovala. Reformom 1950. ukida se osmogodišnja gimnazija, a 1958. škola dobija naziv koji i sada nosi - "Uroš Predić". Do 1959. godine pančevačka gimnazija bila je opšta, ali se te godine otvaraju dva smera : prirodno-matematički i društveno-jezički. Sredinom sedamdesetih godina reforme u školstvu donele su novu podelu smerova i drugi naziv. Ove reforme su bile (srećom) kratkog veka, pa se stanje ubrzo vratilo u normalu.
Gimnazija Uroš Predić Pančevo, danas predstavlja jednu od najboljih škola, ne samo u Banatu, već i u celoj Srbiji. Ovaj podatak potvdjuju uspesi njenih učenika na svim poljima od nauke do sporta. Priznanje ovih uspeha je i poklon Fonda za otvoreno društvo - 9 računara za opremanje kabineta za informatiku, koji se dodeljuje najboljim školama.

Ukazom Vlade Republike Srbije iz avgusta 1997. zgrada Gimnazije stavljena je pod zaštitu države.

[Banchi]

Pa slikaj sad gimnaziju kakva je, a ne kakva je bila pre 8 godina!!!!



Pozzz

[Turkmenbashi]

Slikao je Nenad, samo par strana unazad

[Turkmenbashi]

Još jednom noćno izdanje grada:

Pogled na Tamiš sa mosta


Vojvode Radomira Putnika


Sokače


Muzička škola


Zakova kuća i Trubač


Beli medvedi


Sveti Florijan


Magistrat

[Gang Green]

Pančevo – Pančevci su se potajno nadali da će njihov grad postati „srpski Holivud”. Kada je u leto 1987. ovde stigao producent Karlo Ponti sa suprugom Sofijom Loren i sa tadašnjim gradonačelnikom utanačio uslove o izgradnji kulisa za snimanje televizijske serije i filma „Mama Lučija“, zavladala je prava pomama tvrdnji kako je Pančevo grad koji filmadžije ne zaobilaze.

Između stare i napuštene železničke stanice i Tamiša nikao je za nekoliko nedelja filmski Njujork iz tridesetih godina prošlog veka. Ponti obavio posao i otišao, a ostale su priče.

Dve naredne godine Pančevci su odbijali da sruše kulise filmskog Njujorka, nadajući se da je to dovoljno da ovde dođu da snimaju i drugi. Godinu dana posle „Mama Lučije“ snimao je tu Darko Bajić „Zaboravljene“, a TV Novi Sad jednu epizodu iz serijala „Varošarije“, a onda su kulise počele da trule i padaju same. I danas možete čuti nekog Pančevca kako tvrdi da je „Njujork“ na Tamišu valjalo sačuvati, makar kao turističku atrakciju (?!).

No, iako je vetar nade da će Pančevo zameniti tada već zaboravljeni Filmski grad u Košutnjaku prohujao sa Pontijem, istina je da je to, posle Beograda, najviše slikan naš grad. Petoro pančevačkih entuzijasta: Radiša Stanišić, Nenad Živković, Ljubomir Radovanović, Aleksandar Stanojlović i Anđelija Cvetić objavili su nedavno knjižicu „Pančevo u kadru“, sa popisom 54 filmska i televizijska projekta koji su u celini ili delom od 1956. do danas realizovani u Pančevu.

– Tokom nekoliko meseci istraživanja, zatražili smo pomoć, preko Interneta, sedam stotina Pančevaca, ne bismo li otkrili nešto što nismo znali. Javilo nam se pedesetak, ali je sada izvesno da spisak svega što je snimano u Pančevu nije konačan. Na samoj promociji knjige dobili smo podatke o nekoliko filmskih projekata realizovanih u Pančevu za koje nismo znali – kaže Nenad Živković.

Počelo je 1956. sa dve velike koprodukcije: „Mihajlo Strogov“ i „Čuvaj se, La Tur“. Prvi je režirao Karmine Galone a drugi Žorž Lampin. Još se mnogi Pančevci sećaju da su statirali u ovom drugom, koji je sniman na terenima blizu Jabuke. Uživali su u kostimima, kojih je za La Tura napravljeno deset hiljada. Za potrebe sovjetsko-jugoslovenske koprodukcije „Aleksa Dundić“, 1958. godine, Pančevo je „glumilo“ Voronjež.

Prvi domaći film sniman u Pančevu 1956. godine bio je „Partizanske priče“ Stoleta Jankovića, a u starom jezgru grada, još uvek poprilično urušenom, snimani su neki od kultnih domaćih filmova: „Skupljači perja“ 1967. Aleksandra Petrovića, „Kad budem mrtav i beo“, takođe 1967, Živojina Pavlovića, „Ko to tamo peva“ 1980. i „Maratonci trče počasni krug“ (1982) Slobodana Šijana. Na Tamiškom kupalištu sniman je 1983. „Balkan ekspres“ Branka Baletića. Kafanu „Bel epok“ „glumile“ su prostorije Ribolovačkog društva „Marko Kulić“.

Godine 2008. polovina Ulice Petra Drapšina, u centru Pančeva, „preobučena“ je kulisama da bi tu Lilijana Kavani snimala TV film „Ajnštajn“.

U selima kraj Pančeva, posebno na obroncima Peščare, mnogo je snimano. „Pukovnica“ Đorđa Kadijevića u Dolovu, „Hitler iz našeg sokaka“ Vladimira Tadeja u Glogonju, „Salaš u malom ritu“ Branka Bauera u Omoljici. Godine 2009. u Pančevu je snimljen prvi srpski zombi film „Zona mrtvih“ Milana Konjevića i Milana Todorovića, a poslednji na listi su ove godine snimani „Koriolan“ Ralfa Fajnsa i domaći „Šišanje“ Stevana Filipovića.

Gradske vlasti su ovih dana najavile da će konačno početi davno najavljivana obnova starog pančevačkog jezgra koje je toliko bilo privlačno filmadžijama, a ekipa koja je napravila „Pančevo u kadru“ nagoveštava da će napisati knjigu sa potpunijim spiskom filmova ovde snimljenih i pričama sa snimanja. Hoće li novo „staro Pančevo“ biti privlačno za slikanje kao ovo polurazrušeno, videće se, ali priča o „srpskom Holivudu“ u Pančevu ostala je, ipak, samo pusta želja.

Miodrag Šašić http://www.naslovi.net/2010-12-11/po...olivud/2181797